Fotoğraf Sanatçısı

A
B
C

Salvo Yeşua LOYA

Fotoğraf Sanatçısı

Doğum: 1940, İstanbul

Meslek: Fotoğraf Saratçısı

 

 

 

 

 

 

Salvo Yeşua Loya, 1940 yılında İstanbul’da doğdu. İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisini bitirdi. Küçük yaştan beri ilgilendiği fotoğrafa uzun süre kişisel bir hobi olarak baktı. Fotoğraf sanatçısı ve Mimar Sinan Üniversitesinde bu alanda eğitim veren Yılmaz Kaini’nin ilgi ve teşvikleri fotoğrafa bakışını değiştirdi. Fotoğraflarını sergilemesi, fotoğraf sanatçısı Ersin Alok ile aynı yöndeki bir yolculuğun rastlantısıyla oldu. Sanatçının, yapıtlarını “kendisine saklamaya hakkı olmadığı” konusundaki görüşünün ciddiyetine inandı. Ersin Alok’un da yer aldığı karma sergi “Maviye Özlem” adı altında Caddebostan Kültür Merkezinde ve Salihli Belediyesi’nin daveti ile Salihli Kültür Merkezinde sergilendi.

 

Müşavirlik mesleğinin yoğun çalışmalarına rağmen fotoğrafa yaşamında hep yer verdi, bu aşkı hiç sönmedi. Yeşua Loya, katıldığı karma sergiler dışında 1993, 1994, 1995 ve 1997 yılında dört kişisel sergi düzenledi. Yurt içinde ve dışında çeşitli dergi, gazete ve kitaplarda yazı ve fotoğrafları yayınlandı. İlk kişisel sergisi, 1993 yılında açtığı, Türkiye’deki Musevi sanatı üzerine belgesel bir çalışmaydı. “Bir Kültür Mozaiğinde Gezintiler” adını taşıyan bu çalışma yurdumuzda ilk kez bir fotoğraf sergisine konu ediliyordu. Sergi, Nişantaşı Gözlem Sanat Galerisinde açıldı ve sanatçı, Kudüs İbrani Üniversitesinin Türkiye’de aynı konuyla ilgilenen Prof. Besalel Narkis başkanlığında düzenlenen sempozyuma eşlik etti. Sergiye konu teşkil eden fotoğrafların bir bölümü Prof. Besalel Narkis tarafıdan bizzat seçilerek halen aynı üniversitenin “Center for Jewish Art” bölümünde eğitim amaçlı olarak kullanılmaktadır.

 

1994’te düzenlediği ikinci kişisel sergisi “insan”ı konu alan bir çalışmaydı. Adını “Homo Incognito”, yani “İnsan Bu Meçhul” koydu. 1995’teki üçüncü kişisel sergisinde, doğa ile gözler arasında biraz da felsefi sayılabilecek bir çalışma denedi. Kişiyi kendi iç dünyası ile baş başa bıraktı. Bu çalışma Yıldız Teknik Üniversitesi Yüksel Sabancı Sanat Merkezinde, Prof. Mehmet Bayhan ve Prof. Tomur Atagök’ün katkılarıyla sergilendi.

 

Yeşua Loya dördüncü kişisel sergisini 22 Eylül 1997’de Edirne’de Trakya Üniversitesi Türkan Sabancı Sanat Merkezinde gerçekleştirdi. Trakya Üniversitesinin 1997-1998 dönemi öğretim yılı açılışında, serginin kurdelesini protokolde yer alan Sakıp Sabancı ile Özden İnönü Toker birlikte kestiler. Son iki sergisinde “gözler”i konu olarak işleyen sanatçı, yapıtlarını insan doğasında mevcut duygu ve düşünce dünyası ile ilişkiler kuran ifadelerle sunmaktadır: “Dünyanın Yaradılışı”, “İnsanın Yaradılışı”, “Yeniden Doğuş”, “Homo Incognitus”, “Özgürlük”, “Tutsaklık”, “Düş”, “Tutku”, “Yalnızlık”, “İçrek Seyahat”, “Güneşin Doğduğu Yer” yapıtlardan bazılarıdır.

 

Sanatçının son dönemdeki çalışmaları “Şiva’nın Dansı” adını taşıyor. Şiva’yı şöyle betimliyor: “O, yaşamın ve ölümün tanrısıdır. O, dansıyla evrene ritmini verir. Hareket onun dansı ile var olur…” Bazı derneklerde bir bölümü sergilenen eserleri dijital dünyanın imkânlarını kullanarak, kanvas bez üzerine baskı tekniği ile gerçekleştirmiştir.

 

1998 yılında Balat Or-Ahayim Hastanesinin 100. Yıl Karma Sergisi ve 2011’deki “100 Yılın Sanatçıları” Karma Sergilerine katılmış ve anı kitaplarında yer almıştır. Sanatçıya göre, doğada var olan her şey, bir bütünün parçalarıysa eğer, insan ile doğanın özdeşliği bir anlatımda bütünleşirler. İster bir fotoğraf makinesi, ister ressamın fırçası ile… Loya halen Serbest Mali Müşavirlik yapmaktadır; evli, iki çocuk babasıdır ve iki de kız toruna sahiptir.

 

© 2020

Tasarım: Robert ZİLBERMAN

Fotoğraf Sanatçısı