Piyanist, Müzisyen, Oyuncu

A
B
C

Dario MORENO

Piyanist, Oyuncu, Müzisyen

David Arugete veya sahne adıyla Dario Moreno, 3 Nisan 1921 tarihinde Aydın’da doğdu. Tren istasyonunda çalışan babası trajik bir şekilde vurulup öldürülünce yetim kaldı. Bu olaydan sonra annesi ile İzmir’e yerleştiler. Dört kardeşi daha olan Moreno, geçim sıkıntısından dolayı annesi Madam Roza tarafından yetimhaneye bırakıldı. Dört yaşına kadar yetimhanede kalan Moreno, daha sonra Yahudi ilkokulunu bitirdi.

 

Gençlik yıllarında pek çok değişik işte çalıştı. En yakın çocukluk arkadaşı Alber Dinar’dı. Çalıştığı yıllarda kendini yetiştirdi ve Kardıçalı İşhanında, yanında getir götür işlerinde çalıştığı İzmir’in ünlü avukatlarından birinin kâtipliğine yükseldi. Bir yandan da geceleri Milli Kütüphaneye gidip Fransızca çalışıyordu. Yine bu sıralarda başlayan gitar merakını geliştirdi, bar-mitsva törenlerinde şarkılar söylemeye başladı. Gençlik çağlarında kendi semtinde ve İzmir’de iyice tanınır olmuştu.

Moreno askerliğini II. Dünya Savaşı yıllarında piyade olarak Akhisar Orduevi’nde yaptı. Burada caz orkestrasında solistlik yaptı ve Konya ile Adana’daki askeri gazinolarda sahneye çıktı. Bu dönemde müzikle giderek daha içli dışlı olan Moreno, İzmir Kordon’da bulunan NATO binasının yerindeki Marmara Gazinosunda da sahneye çıktı. İlk konserini Konak Vapur İskelesinin üzerindeki gazinoda verdi. Durumları biraz düzelince, annesi Madam Roza ile birlikte Karataş semtindeki Asansör Sokağına (bugünkü adı Dario Moreno Sokağıdır) taşındı.

 

Dario Moreno’nun ünü İzmir Palas otelinde iyice parladı. Askerlikten sonra, bir süre İstanbul Fenerbahçe’deki Belvü Gazinosunda sahne almaya başladı. Bu arada, Ankara’da bulunan Bomonti Gazinosunda sahne almak üzere iki gün için Ankara’ya gitti ve ancak iki yıl Ankara’da kaldıktan sonra tekrar İstanbul’a dönebildi. Fritz Kerten’in orkestrasına solist olarak girdi. Moreno Ankara’da kaldığı yıllarda Orhan Veli ile oda arkadaşlığı da yapmıştır. İstanbul’da bir yıl çalıştıktan sonra Atina’ya geçti ve Paris’teki bir emprezaryoya telgraf çektikten sonra oraya gitti.

Moreno burada ilk olarak Perto Del Sol Müzikholünde sahneye çıktı. Paris’teki ilk yılları başarısızlık yıllarıdır. Almanya’daki Amerikan askeri kulüplerinde bir müddet şarkı söyledikten sonra Fransa’da ilk defa “Jezabel” şarkısı ile olağanüstü bir başarı elde etti. Paris’te ve daha sonra Cannes’da bulunan Palm Beach Otelinde şarkı söyleyen Moreno “Adieu Lisbon” ve “Cou Courou Cou Cou” isimli kalipsolarla ününü pekiştirdi. Sezen Cumhur Önal ve Fecri Ebcioğlu, Moreno’nun şarkılarına Türkçe söz yazmışlardır. Moreno Jacques Brel’in yazıp sahneye koyduğu ve başrolünü oynadığı “L’Homme de la Mancha” adlı müzikal eserde Sancho Panza rolünü üstlendi, ayrıca 32 filmde rol aldı.

Moreno’nun ölümüne ilişkin söylentiler değişiktir. Bunlardan biri, 1 Aralık 1968 günü İstanbul Hilton Otelindeki odasında ölü bulunduğudur. Diğeri ise havaalanına taksi ile giderken geçirdiği bir kalp krizi sonucunda öldüğüdür. Ancak bu söylentilerin aksine ölümü, Paris’te galası gerçekleşecek oyununa ve Paris’te ilk kez yapılacak Türk gecesine gideceği uçağına geç kalması ve uçağa bindirilmemesi üzerine havaalanındaki görevliyle girdiği münakaşa üzerine geçirdiği rahatsızlık kaynaklıdır. Hipertansiyon hastası olan Moreno bu tartışmanın ardından hastaneye kaldırılmıştır. İlk müdahaleyi yapan doktorun ifadesine göre hastaneye geldiğinde hayatını kaybetmişti. İstanbul’da vefat eden Dario Moreno, İzmir’de gömülmeyi vasiyet etmiştir. Fakat ölümünün ardından İsrail’e yerleşmiş olan annesi Madam Roza, oğlunu İsrail’deki Holon kentinde toprağa vermiştir.

 

KAZANDIĞI ÖDÜLLER

1957

Oeil Pour Oeil (Göze Göz) filmi ile Fransa’da en iyi yardımcı aktör ödülü

1958

Grand Prix Du Disque (Plak Armağanı]

1969

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Dario Moreno ödülünü Fransa’daki Türkiye büyükelçiliğinde Esin Afşar ve Jacques Brel aldılar

1988

Akdeniz Müzik Yarışmasında anısına konulan “Altın Hitit” ödülünü Gianluigi di Franco isimli şarkıcı aldı

www.dariomoreno.org

Doğum: 1921, Aydın - 1968, İst.

Meslek: Piyanist, Müzisyen, Oyuncu

Ahmet ÜMİT'in sunumu ve Erkan ÖZARMAN'nın anlatımıyla Dario MORENO

5N1K Özel programı, Cüneyt ÖZDEMİR'in anlatımıyla Dario MORENO

 

© 2020

Tasarım: Robert ZİLBERMAN

Piyanist, Müzisyen, Oyuncu